Dagboek Juli 1943

24/25 Juli 1943, Mussolini afgezet


Donderdag, 1 juli
Naar school geweest. 's Avonds brief naar huis geschreven en een brief naar Bob geschreven.

Vrijdag, 2 juli
Naar school geweest. 's Avonds brief naar huis verder afgemaakt. Uitdeling: 2000 gr. brood, boter, kaas, worst en 20 cigaretten. Vandaag zijn er weer Hollanders in het lager gekomen. Jo Nieuwveld uit Gouda heb ik o.a. er ook bij gezien.

Zaterdag, 3 juli
Vanmorgen naar school geweest. Toen we 's middags in het lager rondliepen, werden we gepikt, en moesten we met een auto een vracht aardappelen gaan halen op werk II. Daarna ben ik naar het P.T.T. lager gegaan, en heb Jo Haegen opgezocht. Op de terugweg ben ik nog op de kermis geweest. 's Avonds uitdeling: jam.

Zondag, 4 juli
De morgen hebben we eens uitgerust van de vermoeiende week. Onder het middageten werd een piano gespeeld door een Hollander. Die gast kan geweldig spelen. 's Avonds zijn Kees Rietveld, Henk Hagoort (m'n twee vrienden) en ik, met Jo Haegen naar de kerk geweest. Na thuiskomst heb ik nog een paar briefkaarten geschreven, naar de fam. de Bruin en Henk.

Maandag, 5 juli
Overdag naar school geweest. Het eten was vanmiddag bar slecht, zodat we 's avonds een extra snee brood bij het avondeten kregen. Kaart geschreven naar de fam. Bor en een brief naar huis.

Dinsdag, 6 juli
Naar school geweest. 's Avonds naar Jo Haegen geweest.

Woensdag, 7 juli
Naar school geweest. 's Avonds met Simon Enzler naar de stad geweest, en goed gegeten. We hadden 1 portie aardappelen, 2 porties soep, en een paar glazen bier op. Bij thuiskomst brief van Bob. Uitdeling: brood, boter, kaas en worst.

Donderdag, 8 juli
Vandaag voor het eerst m'n nieuwe werkkring betrokken, nl. het vliegveld, werk III. Het werk bestaat uit het reviseren van de Focke-Wulff jager. 's Avonds brief naar Bob geschreven.

Vrijdag, 9 juli
Overdag gewerkt. 's Middags in de cantine van het vliegveld gegeten, het was veel beter dan het lagereten. Uitdeling geld: 12 R.M. Van deze 12 R.M. moesten we een etenskaart kopen van 10,50 R.M. In de cantine hadden we vanavond een film.

Zaterdag, 10 juli
's Morgens bij aankomst op het vliegveld werd ik overgebracht naar werk II, montagehal 53. Mijn werk bestaat uit het afdekken van het intrekbaar landingsgestel. Dit doe ik samen met een Russische jongen, genaamd Habi. 's Middags ons gedeelte van de kamer schoongemaakt. Daarna ben ik m'n eigen gaan wassen, en toen met Henk en Kees naar de stad gegaan. In de stad ansichtkaarten gekocht en in een restaurant gegeten.

Zondag, 11 juli
's Morgens om 9 uur appel in de cantine voor de Hollanders. Er is een rede gehouden door majoor Bouwman, welke circa 1¼ uur duurde. Het eten was vanmiddag tamelijk goed. Vanmiddag brief van Loek ontvangen en brieven geschreven naar huis en naar Loek. 's Avonds zijn we met ons vieren naar de Fulda wezen wandelen, de omgeving is daar erg mooi. In de cantine is vanavond een bonte avond georganiseerd.

Maandag, 12 juli
Overdag gewerkt. De werktijden zijn: 7-9 werken, 9-9.15 schafttijd, 9.15-12.00 werken, 12.00-12.30 schafttijd, 12.30-17.15 werken. Vanmiddag 1 uur overwerk gemaakt. 's Avonds uitdeling: brood, suiker, worst, boter, en 50 cigaretten (3,75 R.M.).

Dinsdag, 13 juli
Overdag gewerkt. Het eten was vanmiddag bar slecht. Het was niet meer dan zuurkool met warm water. We hebben vanavond eerst eens een lijst opgemaakt van hen, die de kamer schoon moeten maken, want anders wordt het een hopeloze rommel. Tot slot nog een brief naar huis geschreven.

Woensdag, 14 juli
Overdag gewerkt. We hebben vandaag schone dekens en schone bedden gehad want de kamer was schoongemaakt.

Donderdag, 15 juli
Overdag gewerkt. Vandaag 1 maal luchtalarm gehad. Verder is er vandaag niets bijzonders gebeurd.

Vrijdag, 16 juli
Overdag gewerkt. 's Avonds brief van Bob ontvangen en gelijk brief naar hem terug geschreven.

Zaterdag, 17 juli
Overdag gewerkt tot 5 uur. We zijn 's avonds naar het station gegaan om te kijken of er nog een pakket voor ons was. Op de terugweg in een restaurant gegeten. Uitdeling: brood, boter, worst en jam. Vandaag hebben we weer eens luchtalarm gehad.

Zondag, 18 juli
Vanmorgen van 9-12.15 uur gewerkt. Het eten was 's middags in het lager tamelijk goed. Na het eten kwam Jo Haegen met nog een kameraad van de P.T.T. me opzoeken. We zijn toen met ons drieën de stad ingegaan. 's Avonds om 8 uur in de cantine hadden we een bonte avond, welke tamelijk goed is geslaagd.

Maandag, 19 juli
Overdag gewerkt. 's Avonds brief naar huis geschreven, die Jo mee zou nemen naar Holland. Uitdeling: suiker, zeep en waspoeder (37 pfg.). Brief van Loek ontvangen.

Dinsdag, 20 juli
Overdag gewerkt. 's Avonds m'n brief van de vorige dag naar huis afgeschreven. Tot overmaat van ramp gooide ik m'n beker suiker over de grond, waar ik juist zo zuinig op was geweest.

Woensdag, 21 juli
Overdag gewerkt. 's Avonds ben ik met Niekerk naar de stad gegaan om de brief voor thuis naar Jo te brengen en tegelijk hebben we in de stad lekker gegeten.

Donderdag, 22 juli
Overdag gewerkt. 's Avonds brief naar Loek geschreven. Uitdeling: brood, boter, worst, kaas en jam.

Vrijdag, 23 juli
Overdag gewerkt. Uitdeling: geld 44 R.M. Brief van Bob ontvangen en gelijk één teruggeschreven. 's Avonds is er een vliegtuig dat ingevlogen werd, brandend naar beneden gestort.

Zaterdag, 24 juli
Overdag gewerkt tot 4.14 uur. 's Avonds brief van Bob ontvangen met de inhoud van 10 mark en voor 1000 gr. broodbonnen. Henk en ik hebben de eerste poging gewaagd om pap te koken, maar deze is hopeloos mislukt, omdat de kachel te koud en de klok al te laat stond.

Zondag, 25 juli
's Morgens om half negen opgestaan. Henk en ik zijn toen een eindje omgelopen, omdat de kamer werd schoongemaakt. Toen we weer in het lager terugkwamen hebben we een paar sneetjes brood gegeten. Daarna heb ik een brief naar huis en een kaart naar fam. Molenaar geschreven. 's Middags na het eten zijn we direct naar Herkules gegaan. Onderweg hebben we heerlijke frambozen geplukt. Om half vijf waren we ongeveer weer in het lager. Na het eten zijn Henk, Kees en ik naar de kerk gegaan.

Maandag, 26 juli
Overdag gewerkt. M'n Russische kameraad Halex was vandaag niet op z'n werk, vermoedelijk is hij gevlucht. 's Avonds voor het eerst in de Fulda wezen zwemmen. Mussolini afgezet. 's Nachts 1 maal luchtalarm, overdag 3 maal vooralarm en 1 maal luchtalarm.

Dinsdag, 27 juli
Overdag gewerkt. Op m'n werk heb ik een nieuwe collega gekregen, een Hollander, welke ik in moet werken. Op de fabriek hadden we 1 maal vooralarm. Uitdeling: brood, boter, worst, suiker en 50 gr. tabak (1.25 R.M.)

Woensdag, 28 juli
's Morgens na het eten niet lekker geworden, en toen ik om half elf naar beneden ging, naar de W.C., kregen we luchtalarm. Dit duurde ± 2 uur, waarbij er bommen gevallen zijn in ons lager en in Waldau. Ook de Junkers fabrieken zijn geraakt. In ons kamp werden circa 13 Hollanders en 7 andere jongens gedood, door een voltreffer op een bunker. Twee barakken werden vernield en bijna alle barakken zijn beschadigd. Om 2.30 uur gingen we uit de fabrieken en om 5.30 uur mochten we pas naar het lager. Hoe ik in het lager ben gekomen weet ik nog niet, want ik was zo beroerd als ik weet niet wat. Deze dag zal ik niet gauw vergeten.



Tijdens de aanval op Kassel op 29 juli 1943 werd de B-17 'The Sack' van 379th BG geraakt door een WGr.21 raket van een Me 109 G maar kon naar Engeland terugkeren. (Foto: IWM EA24056)

Donderdag, 29 juli
Overdag gewerkt. Op de fabriek 1 maal vooralarm. Omdat er in de barakken geen water was zijn we gaan zwemmen in de Fulda. Brief van Bob ontvangen, waarin hij schreef dat hij van Vrijdag op Zaterdag nacht zou komen. Dat was een fijn bericht. Ook kwam er een brief van Loek met 10 mark.

Vrijdag, 30 juli
Om half elf luchtalarm, 2 uur lang. We hebben toen een groot bombardement gehad, waarbij hal 52 werd vernield, het kameradschaftshaus een voltreffer kreeg, de Junkers fabrieken totaal buiten werking werd gelegd, werk I verschillende hallen kapot, Waldau verschillende huizen in elkaar, een bunker naast onze hal een voltreffer, 2 Hollanders, 6 Duitsers en enige Russen werden daarbij gedood. Ook in het kamp weer enige voltreffers op barakken. Rondom onze hal vielen circa 10 bommen. 's Avonds in de Fulda wezen zwemmen en brief naar Loek geschreven.

Zaterdag, 31 juli
's Nachts om 12 uur naar het station gegaan om Bob van de trein te halen. Tegelijkertijd heb ik van Zanten en Niekerk weggebracht, die weer in Holland probeerden te komen. Dit was een zware tocht, 2½ uur hebben we er over gelopen naar het Henschel lager. Ook Enzler is er vandaag tussenuit geknepen. Om half 5 kwam Bob aan, en zijn toen naar een hotel gaan zoeken. Overdag gewerkt tot 5 uur. 's Avonds met Bob in de stad gegeten en in het hotel lekker gebak en koek van Bob gegeten. Toen ik 's avonds thuis kwam, hoorde ik dat Althoff ook al weg was. Uitdeling: brood, boter, kaas en worst.