Dagboek Augustus 1944

Dinsdag, 1 augustus
Gewerkt tot 8 uur. Vanavond brief 88 van 23 Juli ontvangen. Na een douze te hebben genomen, heb ik een briefkaart naar huis geschreven. Uitdeling: “Speer-Zulage”. De dag is zonder nieuws verlopen.

Woensdag, 2 augustus
Het was vandaag mooi weer, en dus was er weer vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. Vandaag geld gestort voor “Het Volk”. Uitdeling: 1000 gr. brood, boter en worst. Vanmiddag ben ik nog op het station geweest, om te kijken of er een pakket voor me was, en er was er één voor me. Ik kreeg het echter niet mee, omdat er nog geen vrachtbrief voor was. Wel kreeg ik 2 pakketten voor Muller mee.

Donderdag, 3 augustus
Gewerkt tot 8 uur. In de middagpauze ben ik op station geweest voor m’n pakket. Het was echter gesloten tot 2 uur, en was dan geopend tot 6 uur, dus ik heb nooit geen tijd om er naar toe te gaan. Ik heb toen aan den meester gevraagd, of ik even naar het station mocht, Hij stemde direct toe. M’n pakket wilden ze echter nog niet afgeven, er was nog geen vrachtbrief voor. Eindelijk nadat de stationschef er bij was gekomen, kon ik het dan meenemen. Het was pakket 15 (0,80 R.M.). Het was weer een moorddadig pakket, hoofdzakelijk geroosterd brood en koek. Alles was nog goed. ’s Avonds brief 89 van thuis ontvangen, van 28 Juli. M’n pakket, hetwelk ik verleden week Dinsdag heb afgezonden, was in 2 dagen over. Vanmiddag vooralarm.

Vrijdag, 4 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Vanavond brief van Bob ontvangen en een brief naar huis geschreven.

Zaterdag, 5 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Eerst zeiden ze vanmorgen, dat we om 6 uur klaar zouden zijn, maar zoals gewoonlijk moesten we toch weer langer blijven. Vanmiddag hebben we nog een kort poosje grootalarm en vooralarm gehad. ’s Avonds heb ik direct een fijne douze genomen. Ook hebben we vanavond een nieuwe kamergenoot er bij gekregen, n.l. een Fransman. Hij is pas 3 weken in Duitsland.
 
Zondag, 6 augustus
Vannacht vooralarm. We hebben vandaag onze 14 daagse vrije Zondag. Om circa 9 uur ben ik opgestaan, en heb ik me lekker gewassen. Na wat te hebben gegeten, zijn we onze koude verpleging gaan halen, bestaande uit: 1000 gr. bruinbrood, 500 gr. witbrood, jam, boter, worst en kaas. Daarna heb ik de brief naar huis, van Vrijdagavond, afgemaakt. Ons middageten bestond vanmiddag uit aardappelen met kool, en pudding toe. De middag heb ik doorgebracht met het schrijven van een briefkaart naar huis, en naar Bob, en zonnebaden in het grasveldje naast de barak. Ongeveer 15 minuten is het vooralarm geweest vanmiddag. Het is vandaag een fijne en mooie dag geweest.

Maandag, 7 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Vanmiddag heb ik m’n horloge uit de reparatie terug gekregen, een Duitser heeft het gemaakt voor me. Voor de zak meel uit m’n pakket, heb ik bij de bakker 1½ kg. brood gekregen, want pannekoeken kan ik er toch niet van bakken hier. Vanavond brief 90 van thuis ontvangen. Het geld, hetwelk ik op 19 Juli heb verzonden, hebben ze thuis op 31 Juli ontvangen.

Dinsdag, 8 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Vanavond uit de fabriek direct een douze genomen. Daarna heb ik een briefkaart naar huis geschreven. Uitdeling: “Speer-Zulage”.

Woensdag, 9 augustus
Vanmorgen was er twee maal vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. Op de fabriek wordt de laatste paar dagen maar weinig gewerkt, want er zijn een hoop ontbrekende onderdelen. Vanavond alweer een brief van thuis ontvangen. Uitdeling: 1000 gr. brood + circa 300 gr. extra, boter en worst.

Donderdag, 10 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Na een douze te hebben genomen, heb ik een briefkaart naar huis geschreven.

Vrijdag, 11 augustus
Gewerkt tot 7 uur. ’s Avonds hebben we een wandelingetje gemaakt naar Walburg.

Zaterdag, 12 augustus
We hebben vandaag weer rare werktijden gemaakt. We begonnen al om 7 uur ’s morgens, tot 12 uur ’s middags. We zijn toen naar huis gegaan, omdat er geen materiaal was, en dus de vleugels niet opgeladen konden worden. ’s Avonds om 6 uur zijn we toen weer begonnen, en werkten de nacht door. Om tien minuten voor twaalf ‘s avonds werd er grootalarm geblazen, en hebben toen een half uurtje in het lager gezeten. Met vooralarm zijn we weer naar de fabriek terug gegaan. Vanmiddag heb ik verschillende zakken met bloem uit m’n kast bijééngescharreld, en het geruild voor brood bij den bakker. Ik kreeg er 2 kg. voor.

Zondag, 13 augustus
Vannacht doorgewerkt, tot ’s middags 12 uur. Nadat ik gegeten had, ben ik me gaan wassen en scheren, en heb toen nog een paar uurtjes in de zon liggen slapen. Onze etensbonnen zijn weer eens een keer veranderd, we hebben nu n.l. weer een heel boekje, en 2 avonden in de week vervalt nu het avondeten waarschijnlijk.

Maandag, 14 augustus
Vannacht is er een poosje vooralarm geweest. Gewerkt tot 7 uur. Avondeten hebben we vandaag niet gehad, omdat we vandaag brood kregen. Dat zal in het vervolg zo blijven, dus we gaan er niet op vooruit. Vanavond brief van thuis ontvangen. Uitdeling: 1000 gr. brood, boter, worst en jam en 15 cigaretten (1,20 R.M.).

Dinsdag, 15 augustus
Vanmorgen om half elf werd er vooralarm geblazen, en om elf uur werd het grootalarm, hetgeen circa drie kwartier duurde, waarna het weer vooralarm werd. Gewerkt tot 7 uur. Uitdeling: geld over de maand Juli, n.l. 205 R.M. en “Speer-Zulage”. Het nieuws, wat vandaag de ronde in de hal deed, is: Parijs gevallen en Amerikaanse landingstropen in Zuid Frankrijk.

Woensdag, 16 augustus
Evenals de voorgaande dag, alarm. Van 9.30-12.30 uur hebben we buiten doorgebracht. Er is toen resp. geblazen: vooralarm, grootalarm, vooralarm, grootalarm en vooralarm. Er zijn geweldig veel vliegtuigen overgekomen, ik schat het op 400 à 500 toestellen. Ook hebben we nog een jager neer zien schieten, maar of het een Engelse of een Duitser was, konden we niet zien. Gewerkt tot 7 uur. Op de fabriek hebben we zeep en zeeppoeder gekregen (0,36 R.M.). Tussen de middag heb ik m’n pakket no. 16 gehaald (1,- R.M.). Vanavond briefkaart van Adrie van Niekerk ontvangen.

Donderdag, 17 augustus
Vannacht vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. We hebben er vandaag 9 machines uitgegooid, in 12 uur tijd, maar het was flink doorwerken, want anders moesten we vanavond langer blijven. Na een douze genomen te hebben en m’n eigen te hebben geschoren, zijn we ons avondeten gaan nuttigen, ze hebben schijnbaar ingezien dat het toch een beetje te gek is, twee maal per week geen avondeten. Briefkaart naar huis geschreven. Uitdeling: 1000 gr. brood + circa 300 gr. extra, boter en worst. We lagen net een half uurtje op bed, toen er grootalarm geblazen werd. Na een kwartiertje was het weer veilig.

Vrijdag, 18 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Vanavond 2 brieven van thuis ontvangen en een briefkaart van Henk Hagoort. Aan Adrie van Niekerk heb ik nog even een kaartje geschreven.

Zaterdag, 19 augustus
Vannacht vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. Het was vandaag weer benauwd warm, en was blij dat ik in het lager was, en een douze kon nemen. Vanavond heb ik alvast maar een begin gemaakt aan de tweede brief van deze maand naar huis.

Zondag, 20 augustus
Een vrije Zondag, dus lekker uitgeslapen vanmorgen, een haast ongekend genot. Na m’n eigen te hebben gewassen en een stukje te hebben gegeten, heb ik de brief van gisteren afgemaakt. Na het middageten heb ik een overhemd uitgewassen. Willem de Wolf is a.s. Dinsdag jarig en heeft vanmiddag alvast maar getrakteerd op flessen bier en wijn, en thee met koek. Onze Poolse buurman was ook aanwezig met z’n mandoline. ’s Avonds zijn we de bergen een eindje in wezen wandelen. Ook deze dag was het weer erg warm. Toen we daar in de bergen lagen, zagen we een geweldige rookontwikkeling, waarschijnlijk is de machinefabriek in de lucht gevlogen. Vanaf vanavond 7 uur tot morgenochtend 7 uur heb ik luchtbeschermingsdienst. Bij alarm moet ik dan naar de fabriek.

Maandag, 21 augustus
Onder het middageten was er vooralarm. Gelukkig werd het weer gauw veilig, want een paar uren alarm konden we niet hebben, anders moesten we vanavond weer langer blijven. Gewerkt tot 7 uur. Om half negen was er echter pas soep. Uitdeling: 1000 gr. brood, 500 gr. witbrood, boter en worst.

Dinsdag, 22 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Uitdeling: “Speer-Zulage”. Vandaag geld naar huis gestuurd.

Woensdag, 23 augustus
Gewerkt tot 10 uur. We moesten ons programma afwerken, het waren nog 11 vleugels. Tot de middag hebben we zonder materiaal gezeten, daarom werd het zo laat. Het zijn tevens de laatste vleugels die gemaakt zijn, want hal 51 heeft een paar dagen niet gewerkt, oorzaak, geen materiaal, zodat wij nu zonder vleugels zitten. Morgen hebben we daarom vrij. Vanavond was er een brief van thuis voor me.

Donderdag, 24 augustus
Vanmorgen eens lekker uitgeslapen, want we hebben een vrije dag wegens materiaalschaarste. Uit bed ben ik direct een fijne koude douze gaan nemen, en m’n eigen geschoren. Daarna heb ik een briefkaart naar huis en Bob geschreven en tegelijkertijd wat pap gekookt. Om half elf werd er grootalarm geblazen, hetgeen gevolgd werd door resp. vooralarm, grootalarm, vooralarm en veilig. Het eten was niet veel bijzonders, daarom hebben we maar gauw een pan bruine bonen gekookt. De Poolse kapper heeft vanmiddag m’n haar geknipt. ’s Avonds hebben we nog een biertje gedronken in Walburg. Uitdeling: 1000 gr. brood + ca. 500 gr. extra, boter, worst, jam en suiker.

Vrijdag, 25 augustus
Gewerkt tot 7 uur. De ganse morgen hebben we een beetje rondgeslenterd, want er was nog geen vleugel klaar. Na de middag konden we eindelijk een beetje gaan werken. Vanavond brief van ds. Verkerk ontvangen.

Zaterdag, 26 augustus
Vannacht vooralarm. ’s Morgens om circa 11 uur was het weer vooralarm. De Duitsers hebben tot Maandag verlof, zodat er in onze afdeling nog maar 2 Duitsers over zijn, heerlijk rustig. De dag is verder zonder nieuws verlopen. Gewerkt tot 7 uur. Op de fabriek konden we allemaal 1 pond jam kopen (2,70 R.M.).

Zondag, 27 augustus
Vannacht vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. Vanavond een briefkaart naar huis geschreven. Het nieuws, dat ons vandaag bereikte is, dat ¾ deel van Frankrijk bezet is. Deze mededeling is echter onofficieel!

Maandag, 28 augustus
Vannacht vooralarm. Gewerkt tot 7 uur. Vanavond 2 brieven van thuis ontvangen. Uitdeling: 1000 gr. brood, boter en kaas.

Dinsdag, 29 augustus
Gewerkt tot 7 uur. We hebben vanavond onze worst van gisterenavond gehad, en onze “Speer-Zulage”. Vandaag pakket no. 17 ontvangen. Het bevatte o.a. 1 kaasje, 1 paar gerepareerde schoenen, 1 pakje shag, 1 pakje cigaretten, 1 boek en wat kleine koeken en geroosterd brood. Alles was nog in orde. Na het uitgepakt te hebben, heb ik nog een briefkaart naar huis geschreven. Op bed hebben Herman en ik verschillende oude Engelse melodieën liggen fluiten, een herinnering aan de goeie ouwe tijd. Om circa 11 uur is er nog even vooralarm geweest. Vandaag geld naar huis gestuurd, want ik heb een beetje te veel van dat spul in m’n zak.

Woensdag, 30 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Vandaag cigaretten gehad, 12 stuks, 50 pfennig. Het nieuws van vandaag is, dat Roemenië door de Russen is veroverd, het is echter nog onofficieel. Briefkaart van Adri van Niekerk ontvangen. ’s Avonds tegen 12 uur is er nog een paar minuten vooralarm geweest.

Donderdag, 31 augustus
Gewerkt tot 7 uur. Uit de fabriek gekomen, zijn we direct in de rij gaan staan voor brood (1000 gr. + ca. 300 gr. extra), boter, worst, kwark, jam en suiker. Dat duurde zo ongeveer 40 minuten, want alles gaat zo vlot hier. In het lager gekomen zijnde, heb ik een douze genomen en me geschoren. Nadat m’n brood was gesneden voor morgen kon ik gelijk in bed kruipen. De avond is op zo’n manier gauw om.